Cờ tướng là môn thể thao trí tuệ quen thuộc với nhiều người Việt Nam. Tuy nhiên, trước khi tìm hiểu khai cuộc, chiến thuật hay cách chiếu bí, người mới cần nắm chắc tên và cách đi của các quân cờ tướng. Đây là nền tảng giúp bạn sắp xếp bàn cờ đúng vị trí, hạn chế đi sai luật và chủ động hơn trong từng ván đấu.
Một bàn cờ tướng tiêu chuẩn có 32 quân, chia đều cho hai bên. Mỗi bên sở hữu 16 quân, gồm 7 loại: Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã và Tốt. Mỗi loại quân có nhiệm vụ, phạm vi hoạt động và cách di chuyển riêng.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ tên và cách đi của các quân cờ, đặc điểm của từng quân, cách ăn quân đối phương và những quy tắc quan trọng khi bắt đầu chơi cờ tướng.

Bảng tổng hợp tên và cách đi của các quân cờ tướng
| Quân cờ | Số lượng mỗi bên | Cách di chuyển | Quy tắc đặc biệt |
|---|---|---|---|
| Tướng | 1 | Đi ngang hoặc dọc một ô | Chỉ hoạt động trong cung; hai Tướng không được đối mặt trực tiếp |
| Sĩ | 2 | Đi chéo một ô | Không được ra khỏi cung |
| Tượng | 2 | Đi chéo hai ô | Không được qua sông; không đi được nếu bị chặn mắt tượng |
| Xe | 2 | Đi ngang hoặc dọc không giới hạn số ô | Không được nhảy qua quân khác |
| Pháo | 2 | Đi ngang hoặc dọc không giới hạn số ô | Khi ăn quân phải có đúng một quân đứng giữa làm ngòi |
| Mã | 2 | Đi theo hình chữ L: một ô ngang hoặc dọc, sau đó một ô chéo | Không đi được nếu bị cản chân mã |
| Tốt | 5 | Trước khi qua sông: tiến một ô; sau khi qua sông: tiến hoặc đi ngang một ô | Không được đi lùi |
Lưu ý: Trong cờ tướng, các quân được đặt trên giao điểm của những đường kẻ, không đặt vào bên trong ô như cờ vua.
Xem thêm: cách xếp bàn cờ tướng đúng vị trí
Bàn cờ tướng có bao nhiêu quân?
Một bộ cờ tướng đầy đủ gồm 32 quân, chia thành hai bên, thường là quân đỏ và quân đen. Mỗi bên có:
- 1 quân Tướng.
- 2 quân Sĩ.
- 2 quân Tượng.
- 2 quân Xe.
- 2 quân Pháo.
- 2 quân Mã.
- 5 quân Tốt.
Dù màu sắc hoặc chữ Hán trên quân cờ có thể khác nhau giữa hai bên, cách di chuyển của những quân cùng loại vẫn tương tự.
Ví dụ, Tướng đỏ và Tướng đen đều chỉ được đi một giao điểm theo đường ngang hoặc dọc trong phạm vi cung. Tương tự, Xe đỏ và Xe đen đều có thể di chuyển nhiều giao điểm theo hàng ngang hoặc đường dọc.
Các tên gọi khác của quân cờ tướng
Tùy vùng miền hoặc thói quen của người chơi, một số quân cờ có thể được gọi bằng tên khác:
- Tướng đôi khi được gọi là Soái.
- Tượng đôi khi được gọi là Voi.
- Tốt đôi khi được gọi là Binh.
- Xe thường được đọc là “xe”, dù chữ Hán có thể được phiên âm là “xa”.
Tên gọi khác nhau không làm thay đổi luật đi của quân cờ.
Quân Tướng: Quân quan trọng nhất trên bàn cờ
Tướng là quân quyết định kết quả ván đấu. Nếu một bên bị chiếu bí, tức Tướng đang bị đe dọa và không còn nước đi hợp lệ để thoát, bên đó thua cuộc.
Mỗi bên có một quân Tướng, được đặt ở vị trí chính giữa hàng cuối cùng khi bắt đầu ván đấu.
Cách đi của quân Tướng
Quân Tướng di chuyển mỗi lần một giao điểm theo một trong bốn hướng:
- Tiến lên một giao điểm.
- Lùi xuống một giao điểm.
- Sang trái một giao điểm.
- Sang phải một giao điểm.
Tướng không được đi chéo và không được ra ngoài phạm vi cung.
Cung là khu vực hình vuông gồm ba đường dọc và ba đường ngang ở giữa phần sân của mỗi bên, có hai đường chéo tạo thành hình chữ X.
Quy tắc hai Tướng không được đối mặt
Hai quân Tướng không được đứng trên cùng một đường dọc nếu giữa chúng không có bất kỳ quân cờ nào.
Quy tắc này thường được gọi là “lộ mặt Tướng” hoặc “hai Tướng đối mặt”.
Ví dụ, nếu giữa Tướng đỏ và Tướng đen chỉ có một quân Xe, người chơi không được tự ý di chuyển quân Xe đó sang đường khác khi nước đi khiến hai Tướng nhìn trực diện nhau.
Đây là lỗi phổ biến với người mới vì họ thường tập trung vào quân đang di chuyển mà quên kiểm tra vị trí của hai Tướng.
Tướng có thể ăn quân không?
Tướng có thể ăn quân đối phương nếu quân đó nằm ở giao điểm liền kề theo chiều ngang hoặc dọc trong cung và nước ăn không đặt Tướng vào tình trạng bị chiếu.
Ví dụ, nếu một quân Tốt đối phương đứng ngay trước mặt Tướng và không được quân khác bảo vệ, Tướng có thể ăn quân Tốt đó.
Quân Sĩ: Lớp phòng thủ bên trong cung
Mỗi bên có hai quân Sĩ, đứng hai bên Tướng khi bắt đầu ván đấu.
Sĩ là quân phòng thủ quan trọng, có nhiệm vụ hỗ trợ bảo vệ Tướng và duy trì sự an toàn trong cung.
Cách đi của quân Sĩ
Quân Sĩ đi chéo mỗi lần một giao điểm.
Sĩ chỉ được di chuyển trong phạm vi cung và không thể ra ngoài.
Do giới hạn di chuyển, một quân Sĩ chỉ có thể xuất hiện tại các giao điểm chéo bên trong cung.
Quân Sĩ ăn quân như thế nào?
Sĩ ăn quân đối phương bằng cách đi chéo một giao điểm đến đúng vị trí quân đối phương đang đứng.
Ví dụ, nếu một quân đối phương tiến vào cung và đứng ở vị trí chéo cạnh Sĩ, quân Sĩ có thể ăn nếu nước đi đó hợp lệ.
Vai trò của quân Sĩ trong ván cờ
Sĩ giúp hạn chế những đòn tấn công trực diện vào Tướng, đặc biệt khi đối thủ sử dụng Xe, Pháo hoặc Mã.
Tuy nhiên, người chơi không nên mặc định giữ nguyên Sĩ suốt ván đấu. Trong một số tình huống, việc di chuyển Sĩ có thể mở đường cho Tướng thoát khỏi thế chiếu hoặc tạo cơ hội phản công.
Quân Tượng: Lá chắn phòng thủ không qua sông
Mỗi bên có hai quân Tượng, đứng bên cạnh hai quân Sĩ ở hàng cuối khi bắt đầu ván đấu.
Quân Tượng chủ yếu làm nhiệm vụ phòng thủ và hỗ trợ bảo vệ các đường quan trọng bên phần sân nhà.
Cách đi của quân Tượng
Quân Tượng đi chéo hai giao điểm trong mỗi nước.
Có thể hiểu đơn giản: Tượng đi theo đường chéo tạo thành một hình vuông có cạnh dài hai giao điểm.
Khác với một số quân khác, Tượng không được vượt qua sông sang phần bàn cờ của đối phương.
Quy tắc chặn mắt tượng
Để đi chéo hai giao điểm, giao điểm nằm chính giữa đường đi của Tượng phải trống.
Nếu có quân bất kỳ đứng ở giao điểm đó, Tượng không thể thực hiện nước đi. Tình huống này được gọi là “chặn mắt tượng”.
Ví dụ, nếu Tượng muốn đi chéo lên hai giao điểm nhưng ở giao điểm chéo thứ nhất có một quân Tốt hoặc quân Mã đứng chắn, Tượng không được di chuyển theo hướng đó.
Tượng có thể ăn quân không?
Tượng ăn quân bằng cách di chuyển chéo hai giao điểm đến vị trí quân đối phương, với điều kiện:
- Quân đối phương nằm ở điểm đến hợp lệ.
- Mắt tượng không bị chặn.
- Điểm đến vẫn thuộc phần sân của bên mình.
Vì sao cần giữ quân Tượng?
Quân Tượng giúp che chắn các đường tấn công vào trung lộ và tạo thế phòng thủ vững chắc cùng Sĩ.
Khi mất cả hai Tượng quá sớm, người chơi có thể gặp khó khăn trước các đòn phối hợp của Xe, Pháo hoặc Mã đối phương.
Tuy vậy, giá trị của Tượng phụ thuộc vào thế cờ. Không phải lúc nào giữ Tượng cũng quan trọng hơn bảo vệ Tướng hoặc giành thế chủ động.
Quân Xe: Quân tấn công linh hoạt và mạnh mẽ
Mỗi bên có hai quân Xe, được đặt ở hai góc của hàng cuối khi bắt đầu ván đấu.
Xe thường được đánh giá là một trong những quân mạnh nhất vì phạm vi di chuyển rộng và khả năng kiểm soát nhiều đường trên bàn cờ.
Cách đi của quân Xe
Xe di chuyển theo đường ngang hoặc đường dọc.
Trong một nước đi, Xe có thể di chuyển một hoặc nhiều giao điểm, miễn là không có quân khác chắn đường.
Xe không được di chuyển theo đường chéo.
Ví dụ, nếu trước mặt Xe có năm giao điểm trống, Xe có thể tiến một, hai, ba, bốn hoặc năm giao điểm tùy mục đích của người chơi.
Quân Xe ăn quân như thế nào?
Xe ăn quân bằng cách di chuyển theo đường ngang hoặc dọc đến vị trí quân đối phương, với điều kiện giữa Xe và quân bị ăn không có quân nào khác.
Nếu có một quân đứng chắn giữa đường, Xe không thể nhảy qua.
Vai trò của quân Xe trong cờ tướng
Xe có thể:
- Tấn công các quân đối phương từ xa.
- Kiểm soát hàng ngang và đường dọc.
- Hỗ trợ chiếu Tướng.
- Bảo vệ quân đồng đội.
- Phối hợp với Mã, Pháo hoặc Tốt để tạo thế chiếu bí.
Người mới thường được khuyên nên tìm cách đưa Xe vào vị trí thuận lợi trong giai đoạn khai cuộc. Một quân Xe bị mắc kẹt ở góc bàn cờ thường khó phát huy tác dụng.
Quân Pháo: Quân cờ đặc biệt khi ăn quân
Mỗi bên có hai quân Pháo. Khi bắt đầu ván đấu, Pháo đứng ở hàng phía trước Mã, trên hai cánh bàn cờ.
Điểm đặc biệt của Pháo nằm ở sự khác nhau giữa cách di chuyển thông thường và cách ăn quân.
Cách đi của quân Pháo khi không ăn quân
Khi không ăn quân, Pháo di chuyển giống Xe:
- Đi ngang hoặc dọc.
- Có thể đi một hoặc nhiều giao điểm.
- Không được nhảy qua quân đang đứng chắn đường.
Nếu trên đường đi không có quân cản, Pháo có thể di chuyển đến bất kỳ giao điểm trống nào theo hàng ngang hoặc đường dọc.
Cách ăn quân của Pháo
Khi ăn quân, Pháo bắt buộc phải có đúng một quân nằm giữa Pháo và quân đối phương.
Quân đứng giữa được gọi là “ngòi pháo”.
Ngòi pháo có thể là quân của bên mình hoặc quân của đối phương.
Ví dụ:
- Pháo đỏ đứng cùng một đường dọc với Xe đen.
- Giữa Pháo đỏ và Xe đen có đúng một quân Tốt.
- Pháo đỏ có thể ăn Xe đen bằng cách nhảy qua quân Tốt.
Nếu giữa Pháo và quân mục tiêu không có quân nào hoặc có từ hai quân trở lên, Pháo không thể ăn quân đó.
Pháo có được nhảy qua quân khi không ăn không?
Không.
Pháo chỉ được nhảy qua đúng một quân khi thực hiện nước ăn quân đối phương.
Nếu chỉ di chuyển đến một giao điểm trống, Pháo không được nhảy qua quân chắn.
Vai trò của Pháo trong ván đấu
Pháo thường phát huy sức mạnh ở giai đoạn đầu và giữa ván khi trên bàn cờ còn nhiều quân làm ngòi.
Những chiến thuật quen thuộc với Pháo gồm:
- Đưa Pháo vào trung lộ để gây sức ép.
- Phối hợp Pháo với Xe.
- Sử dụng Mã hoặc Tốt làm ngòi.
- Tấn công quân đối phương từ khoảng cách xa.
- Tạo thế chiếu thông qua quân chắn giữa.
Khi bàn cờ còn ít quân, Pháo có thể khó tìm ngòi hơn. Tuy nhiên, nếu phối hợp tốt với Sĩ, Tượng hoặc quân đối phương, Pháo vẫn có thể tạo ra những đòn tấn công nguy hiểm.
Quân Mã: Di chuyển theo hình chữ L
Mỗi bên có hai quân Mã, đứng cạnh Xe ở hàng cuối khi bắt đầu ván đấu.
Mã là quân có cách di chuyển khá đặc biệt, thường khiến người mới nhầm lẫn trong những ván đầu tiên.
Cách đi của quân Mã
Quân Mã đi theo hình chữ L:
- Đi một giao điểm theo chiều ngang hoặc dọc.
- Sau đó đi thêm một giao điểm theo đường chéo hướng ra ngoài.
Kết quả là điểm đến nằm cách vị trí ban đầu hai giao điểm theo một chiều và một giao điểm theo chiều còn lại.
Ví dụ, Mã có thể:
- Tiến hai giao điểm và lệch sang trái một giao điểm.
- Tiến hai giao điểm và lệch sang phải một giao điểm.
- Lùi hai giao điểm và lệch sang trái một giao điểm.
- Lùi hai giao điểm và lệch sang phải một giao điểm.
- Sang trái hai giao điểm rồi lệch lên hoặc xuống một giao điểm.
- Sang phải hai giao điểm rồi lệch lên hoặc xuống một giao điểm.
Dù thường được mô tả là “đi hình chữ L”, người chơi cần nhớ rằng Mã trong cờ tướng không thể nhảy tự do qua quân chắn như Mã trong cờ vua.
Quy tắc cản chân mã
Nếu giao điểm ngang hoặc dọc đầu tiên trên hướng di chuyển có quân đứng chắn, Mã không thể đi theo hướng đó.
Quân chắn này được gọi là “cản chân mã”.
Ví dụ, nếu Mã muốn tiến hai giao điểm rồi lệch sang phải nhưng ngay phía trước Mã có một quân Tốt đứng chắn, nước đi đó không hợp lệ.
Nếu chân mã không bị cản, Mã có thể đến giao điểm hợp lệ để di chuyển hoặc ăn quân.
Mã ăn quân như thế nào?
Mã ăn quân bằng cách di chuyển đến vị trí quân đối phương theo đúng quy tắc chữ L, với điều kiện không bị cản chân.
Nếu quân đối phương nằm ở điểm đến hợp lệ nhưng chân mã bị chặn, Mã vẫn không thể ăn.
Vai trò của quân Mã
Mã có khả năng tạo ra những đòn tấn công khó quan sát, đặc biệt khi phối hợp với Xe và Pháo.
Một số lợi thế của Mã:
- Có thể tấn công theo những hướng mà Xe hoặc Pháo không kiểm soát.
- Dễ phối hợp tạo thế chiếu.
- Có khả năng uy hiếp nhiều điểm cùng lúc.
- Phát huy hiệu quả khi đứng ở vị trí thoáng, ít bị cản chân.
Người mới nên thường xuyên kiểm tra những giao điểm xung quanh Mã để tránh bỏ lỡ nước đi hoặc vô tình tự chặn quân của mình.
Quân Tốt: Lực lượng tiến công từ tuyến đầu
Mỗi bên có năm quân Tốt, được bố trí thành một hàng phía trước các quân chủ lực.
Dù là quân có phạm vi di chuyển hạn chế, Tốt có thể trở nên rất quan trọng khi tiến sâu sang phần sân đối phương.
Cách đi của Tốt trước khi qua sông
Khi chưa qua sông, quân Tốt chỉ được tiến thẳng một giao điểm trong mỗi nước đi.
Tốt không được:
- Đi ngang.
- Đi chéo.
- Đi lùi.
Ví dụ, nếu phía trước Tốt còn trống, quân Tốt có thể tiến lên một giao điểm. Nếu phía trước có quân đối phương, Tốt có thể ăn quân đó bằng cách tiến thẳng một giao điểm.
Cách đi của Tốt sau khi qua sông
Sau khi vượt qua sông, Tốt được phép:
- Tiến thẳng một giao điểm.
- Đi ngang sang trái một giao điểm.
- Đi ngang sang phải một giao điểm.
Tuy nhiên, Tốt vẫn không được đi lùi.
Nhờ khả năng di chuyển ngang, Tốt qua sông có thể hỗ trợ tấn công Tướng, uy hiếp Sĩ, Tượng và phối hợp với Xe hoặc Pháo.
Tốt qua sông có mạnh hơn không?
Có.
Tốt sau khi qua sông linh hoạt hơn vì ngoài tiến thẳng còn có thể di chuyển ngang. Khi tiến gần cung đối phương, Tốt có thể tạo sức ép lớn nếu được các quân khác hỗ trợ.
Trong thực chiến, người chơi thường đánh giá cao những quân Tốt đã vượt sông và giữ được vị trí thuận lợi.
Tuy nhiên, Tốt không được phong cấp khi tiến đến hàng cuối như Tốt trong cờ vua. Khi đã đến đường biên cuối cùng của đối phương, Tốt chỉ có thể đi ngang nếu còn nước hợp lệ.
Cách sắp xếp các quân cờ tướng trước khi bắt đầu
Để chơi đúng luật, bạn cần đặt các quân vào vị trí ban đầu chính xác.
Theo thứ tự từ trái sang phải, hàng cuối cùng của mỗi bên gồm:
Xe – Mã – Tượng – Sĩ – Tướng – Sĩ – Tượng – Mã – Xe.
Hai quân Pháo đặt ở hàng thứ ba tính từ phía người chơi, thẳng cột với hai quân Mã.
Năm quân Tốt đặt ở hàng thứ tư tính từ phía người chơi, lần lượt trên các cột 1, 3, 5, 7 và 9. Nếu đếm từ 0, các cột tương ứng là 0, 2, 4, 6 và 8.
Mẹo ghi nhớ vị trí các quân
Bạn có thể nhớ theo cách đơn giản:
- Tướng đứng chính giữa.
- Sĩ đứng sát hai bên Tướng.
- Tượng đứng bên ngoài Sĩ.
- Mã đứng bên ngoài Tượng.
- Xe đứng ở hai góc.
- Pháo đứng phía trước Mã.
- Tốt đứng thành hàng trước Pháo.
Khi chơi trên website hoặc ứng dụng cờ tướng, hệ thống thường tự động sắp xếp bàn cờ. Tuy nhiên, hiểu vị trí ban đầu vẫn giúp bạn đọc thế cờ nhanh hơn và chủ động hơn khi chơi trên bàn cờ truyền thống.
Những quy tắc chung khi di chuyển quân cờ tướng
Ngoài cách đi riêng của từng quân, người chơi cần ghi nhớ một số nguyên tắc áp dụng cho toàn bộ bàn cờ.
Không được di chuyển vào vị trí quân cùng màu
Bạn không thể đưa một quân đến giao điểm đang có quân của mình đứng.
Nếu giao điểm đó có quân đối phương và nước đi hợp lệ, bạn có thể ăn quân đối phương.
Ăn quân bằng cách chiếm vị trí của quân đối phương
Khi ăn quân, quân của bạn sẽ di chuyển đến giao điểm mà quân đối phương đang đứng. Quân bị ăn được đưa ra khỏi bàn cờ.
Riêng quân Pháo cần tuân thủ thêm điều kiện có đúng một quân làm ngòi.
Không được để Tướng của mình bị chiếu
Bạn không được thực hiện một nước đi khiến Tướng bên mình rơi vào tình trạng bị tấn công.
Ví dụ:
- Di chuyển quân đang che chắn khiến Xe đối phương chiếu thẳng Tướng.
- Di chuyển quân chắn giữa hai Tướng khiến hai Tướng đối mặt.
- Đưa Tướng đến vị trí đang bị Mã, Xe, Pháo hoặc Tốt đối phương khống chế.
Khi Tướng đang bị chiếu, người chơi phải thực hiện nước đi hợp lệ để giải chiếu.
Mỗi lượt chỉ đi một quân
Thông thường, mỗi bên lần lượt thực hiện một nước đi.
Người chơi không được di chuyển hai quân trong cùng một lượt, kể cả khi muốn vừa bảo vệ Tướng vừa tấn công quân đối phương.
Quân bị cản không được tiếp tục di chuyển
Một số quân có quy tắc cản riêng:
- Xe không được vượt qua quân chắn.
- Pháo không được vượt qua quân chắn khi chỉ di chuyển.
- Mã không được đi nếu bị cản chân.
- Tượng không được đi nếu bị chặn mắt.
Nắm rõ những quy tắc này giúp bạn tránh nhiều lỗi cơ bản khi mới học đánh cờ.
Giá trị tương đối của các quân cờ tướng
Trong thực chiến, người chơi thường so sánh sức mạnh tương đối của các quân để cân nhắc việc đổi quân.
| Quân cờ | Vai trò chính | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Tướng | Quyết định kết quả ván đấu | Phải được bảo vệ; không thể đánh đổi như quân thông thường |
| Xe | Tấn công và kiểm soát bàn cờ | Cơ động, kiểm soát nhiều đường |
| Pháo | Tấn công từ xa | Cần ngòi khi ăn quân |
| Mã | Tấn công linh hoạt | Nguy hiểm khi không bị cản chân |
| Tượng | Phòng thủ | Bảo vệ phần sân nhà |
| Sĩ | Phòng thủ trong cung | Hỗ trợ che chắn cho Tướng |
| Tốt | Tấn công tuyến đầu | Giá trị tăng khi qua sông và tiến gần cung đối phương |
Không có mức giá trị cố định phù hợp với mọi thế cờ. Một quân Tốt đã áp sát cung đối phương đôi khi có thể tạo sức ép lớn hơn một quân Mã đang bị khóa đường đi.
Vì vậy, ngoài việc ghi nhớ tên và cách đi của các quân cờ tướng, bạn nên quan sát vị trí thực tế và khả năng phối hợp giữa các quân.
Những lỗi người mới thường gặp khi học cách đi quân
Nhầm cách ăn quân của Pháo
Người mới thường nghĩ rằng Pháo có thể ăn quân giống Xe.
Thực tế, Pháo chỉ ăn được khi giữa Pháo và quân đối phương có đúng một quân làm ngòi.
Quên kiểm tra chân mã
Dù điểm đến của Mã có vẻ hợp lệ, nước đi vẫn không được chấp nhận nếu giao điểm đầu tiên theo hướng ngang hoặc dọc bị quân khác chiếm.
Để Tượng vượt sông
Tượng chỉ được hoạt động trên phần sân của bên mình.
Nếu bạn chơi trên bàn cờ thật, cần chú ý vị trí con sông để tránh đi sai.
Cho Tốt đi lùi
Tốt không được đi lùi ở bất kỳ giai đoạn nào của ván đấu.
Sau khi qua sông, Tốt chỉ được bổ sung khả năng đi ngang.
Để hai Tướng đối mặt
Khi di chuyển quân ở đường giữa, hãy kiểm tra xem nước đi có làm mất quân chắn giữa hai Tướng hay không.
Đây là lỗi dễ xảy ra khi người chơi tập trung tấn công mà không quan sát toàn bàn.
Không chú ý phạm vi hoạt động của Sĩ và Tướng
Sĩ và Tướng đều không được ra ngoài cung.
Tuy nhiên, Tướng đi ngang hoặc dọc một giao điểm, còn Sĩ đi chéo một giao điểm.
Cách ghi nhớ cách đi của các quân cờ tướng
Nếu mới bắt đầu, bạn không cần cố gắng học thuộc toàn bộ chiến thuật. Hãy ghi nhớ từng quân bằng những đặc điểm dễ hình dung:
Tướng: Đi một bước ngang hoặc dọc, luôn ở trong cung.
Sĩ: Đi chéo một bước, luôn ở trong cung.
Tượng: Đi chéo hai bước, không qua sông và không được bị chặn mắt.
Xe: Đi ngang hoặc dọc bao xa cũng được nếu không bị chắn.
Pháo: Đi như Xe; muốn ăn quân phải có đúng một ngòi.
Mã: Đi hình chữ L, chú ý chân mã.
Tốt: Chỉ tiến; sau khi qua sông được đi ngang nhưng không được lùi.
Một cách học hiệu quả là thực hành trực tiếp trên nền tảng cờ tướng online. Khi chọn quân, nhiều hệ thống sẽ hiển thị những điểm có thể di chuyển, giúp người mới hiểu luật nhanh hơn.
Học cách đi quân cờ tướng online có lợi ích gì?
So với việc chỉ đọc lý thuyết, chơi cờ tướng online giúp người mới quan sát trực tiếp cách vận hành của từng quân.
Hạn chế đi sai luật
Nhiều website cờ tướng sẽ tự động ngăn những nước đi không hợp lệ.
Ví dụ, hệ thống không cho Mã di chuyển khi bị cản chân hoặc không cho Pháo ăn quân nếu thiếu ngòi.
Dễ thực hành mọi lúc
Bạn có thể học cách đi của các quân cờ tướng trên điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính mà không cần chuẩn bị bàn cờ vật lý.
Luyện tập với máy theo trình độ
Đối với người mới, chơi với máy ở mức dễ giúp làm quen với:
- Vị trí ban đầu của quân cờ.
- Cách di chuyển hợp lệ.
- Quy tắc ăn quân.
- Cách nhận biết chiếu Tướng.
- Những tình huống cản chân mã hoặc chặn mắt tượng.
Quan sát khả năng phối hợp giữa các quân
Sau khi nắm vững luật cơ bản, bạn có thể tiếp tục luyện cách phối hợp Xe, Pháo, Mã và Tốt để tấn công hoặc bảo vệ Tướng.
Đây là bước chuyển quan trọng từ việc biết luật sang việc hiểu cách xây dựng một ván cờ hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp về tên và cách đi của các quân cờ tướng
Cờ tướng có bao nhiêu loại quân?
Cờ tướng có 7 loại quân: Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã và Tốt.
Mỗi bên có 16 quân, tổng cộng 32 quân trên bàn cờ.
Quân nào mạnh nhất trong cờ tướng?
Nếu xét về khả năng di chuyển và kiểm soát bàn cờ, Xe thường được đánh giá là quân mạnh.
Tuy nhiên, Tướng là quân quan trọng nhất vì kết quả ván đấu phụ thuộc vào việc bảo vệ Tướng.
Quân Mã có được nhảy qua quân khác không?
Không.
Mã trong cờ tướng không được đi nếu giao điểm ngang hoặc dọc đầu tiên trên hướng di chuyển có quân đứng chắn.
Quân Pháo có thể ăn quân khi không có ngòi không?
Không.
Pháo chỉ ăn được quân đối phương khi giữa Pháo và quân mục tiêu có đúng một quân làm ngòi.
Quân Tượng có được qua sông không?
Không.
Quân Tượng chỉ được di chuyển trong phần sân của bên mình.
Quân Tốt qua sông có được đi lùi không?
Không.
Sau khi qua sông, Tốt được phép đi ngang nhưng vẫn không được đi lùi.
Quân Tướng có được ra khỏi cung không?
Không.
Tướng chỉ được di chuyển trong phạm vi cung theo đường ngang hoặc dọc, mỗi lần một giao điểm.
Hai quân Tướng có được đứng đối diện nhau không?
Không, nếu chúng nằm trên cùng một đường dọc và giữa hai Tướng không có quân nào đứng chắn.
Nên học quân nào trước khi mới chơi cờ tướng?
Bạn nên bắt đầu với Tướng, Xe và Tốt vì những quân này có cách đi tương đối dễ hình dung. Sau đó, hãy học Sĩ, Tượng, Mã và cuối cùng là Pháo để ghi nhớ các quy tắc đặc biệt.
Kết luận
Hiểu rõ tên và cách đi của các quân cờ tướng là bước đầu tiên để chơi đúng luật và xây dựng tư duy chiến thuật. Mỗi quân có khả năng di chuyển riêng: Tướng và Sĩ hoạt động trong cung, Tượng không qua sông, Xe kiểm soát đường ngang dọc, Pháo cần ngòi để ăn quân, Mã có thể bị cản chân và Tốt được đi ngang sau khi qua sông.
Khi đã nắm chắc những quy tắc này, bạn có thể bắt đầu luyện tập bằng các ván cờ đơn giản, chơi với bạn bè hoặc trải nghiệm đánh cờ tướng online trên danhcotuong.online. Việc thực hành thường xuyên sẽ giúp bạn ghi nhớ cách đi quân nhanh hơn và từng bước nâng cao khả năng quan sát, phòng thủ, tấn công.

